In de inspiratiecarrousel deelt één van onze collega’s zijn of haar lessen en inzichten over een publicatie, pilot of project wat hem of haar heeft geraakt en geïnspireerd. Deze keer vertelt Tom Overmans over zijn lessen uit de publicatie van Kim Cameron.[1]

Kiezen publieke organisaties de verkeerde aanpak om te saneren?

Toen mij gevraagd werd wat mij onlangs een nieuw inzicht heeft geboden en wat ik graag zou delen met onze relaties, moest ik denken aan de interessante publicatie van Kim Cameron.

Drie implementatiestrategieën voor inkrimpen

Het onderzoek van Cameron -uitgevoerd in de jaren tachtig– beschrijft drie implementatiestrategieën waarmee managers in die tijd hun organisaties hebben verkleind. Kortweg noemt Cameron de strategieën: formatiereductie, organisatorisch herontwerp en systeemverandering. Formatiereductie gaat over het verkleinen van de formatie wat leidt tot een besparing op korte termijn. Het organisatorisch herontwerp gaat bijvoorbeeld over het beëindigen van taken of het samenvoegen van afdelingen en leidt tot besparingen op middellange termijn. Systeemverandering, tot slot, gaat over het continu veranderen van de organisatiewaarden en houding en gedrag van medewerkers. Als voorbeeld noemt Cameron vergaande versimpeling en herverdeling van bevoegdheden.

Systeemverandering als duurzame oplossing

Hoewel deze strategie pas op langere termijn tot resultaten leidt, laat zijn onderzoek zien dat organisaties alleen met deze strategie in staat zijn om de hetzelfde te presteren met een kleinere organisatie. Het valt dus te verwachten dat gemeenten in de huidige bezuinigingsopgave al vanaf het begin inzetten op systeemverandering. Daarvan is immers wetenschappelijk aangetoond dat deze verandering leidt tot duurzame inkrimping van de organisatie. Recent onderzoek onder leiding van de Universiteit Twente schetst echter een ander beeld. De vijfentwintig grootste gemeenten kiezen vrijwel uitsluitend voor formatiereductie en organisatorisch herontwerp. Slechts twee gemeenten gebruiken systeemveranderingen voor het inkrimpen van hun organisatie, en het zo realiseren van hun bezuinigingsdoelstelling. Mag ik daaruit concluderen dat de bezuinigingen gedoemd zijn te mislukken en meer nog dat deze grote gevolgen hebben voor het maatschappelijk effect? Of ben ik te ongeduldig en moet ik afwachten of deze of andere gemeenten toch uiteindelijk kiezen voor systeemverandering? Ik houd het in elk geval in de gaten!

Contact

Naast zijn advieswerk, werkt Tom voor de Universiteit Utrecht aan een proefschrift over gemeentelijke bezuinigingsstrategieën en schreef hij mee aan ons artikel over innovatief bezuinigen. Tom twittert regelmatig over de bevindingen in zijn onderzoek via @tovermans.

Neemt u voor meer informatie contact op met:

de heer Tom OvermansT: +31 (0)6 - 30134350
E: tom.overmans@hiemstraendevries.nl

[1] KS Cameron, SJ Freeman & AK Mishra, "Downsizing and redesigning organizations", in: G Huber & W Glick (eds.), Organizational change and redesign, pp 19-63, Oxford University Press, New York, 1993