In de inspiratiecarrousel deelt één van onze collega’s zijn of haar lessen en inzichten over een publicatie, pilot of project wat hem of haar heeft geraakt en geïnspireerd. Deze keer vertelt Bram van Vliet over zijn over zijn inzichten die hij heeft verworven bij een bijeenkomst van de Nationale Denktank.

Handvatten hoe de productiviteit en aantrekkelijkheid van de overheid verbeterd kunnen worden

De publieke sector wordt de komende jaren geconfronteerd met een leegloop van medewerkers en kennis. De vergrijzing zorgt ervoor dat drie van de tien ambtenaren vertrekken. Door bezuinigingen kan dit oplopen tot zeven van de tien ambtenaren in 2020. Publieke managers worden de komende periode gedwongen hun arbeidsorganisatie fundamenteel te verbeteren. Zij staan voor de opgave hun organisatie aantrekkelijker te maken voor medewerkers en de arbeidsproductiviteit te verhogen.

De Nationale Denktank is een organisatie die elk jaar met 20 jonge getalenteerde academici een thema uitdiept. Het thema van dit jaar is ‘het werken van de toekomst’. Ik was aanwezig bij de expertbijeenkomst in oktober waarin de problemen werden uitgediept en oplossingen werden bedacht. Het was voor mij een heel praktisch en interessant thema, omdat wij met onze klanten ook veel bezig zijn met het creëren van moderne organisaties en het verbeteren van prestaties van overheidsorganisaties.

Verhogen productiviteit

Het vertrek van veel ambtenaren creëert urgentie om de arbeidsproductiviteit te verhogen. De Nationale Denktank stelt dat dit kan: in Nederland kan de arbeidsproductiviteit gemiddeld met 20% omhoog. Volgens de Denktank lukt het momenteel bij veel organisaties niet om de arbeidsproductiviteit te verhogen door regelgeving, gebrek aan flexibiliteit, inefficiëntie en onvoldoende vermogen om technologie goed in te zetten. Het op flexibele wijze inzetten van medewerkers is de meest bepalende factor om de productiviteit te verhogen. Dat flexibiliteit een belangrijke factor is, blijkt onder andere uit de waardering die ZZP’ers geven aan hun beroep. Zij blijken meer gemotiveerd (en dus productiever) te zijn in hun werk dan werknemers die in dienst zijn. ZZP’ers geven hun arbeidsmotivatie gemiddeld het cijfer 8,5 terwijl werknemers in dienst hun arbeidsmotivatie met gemiddeld een 7,5 waarderen.

Flexibiliteit bij publieke organisaties

Flexibiliteit lijkt in de publieke sector moeilijk te realiseren. Dit komt omdat flexibiliteit op gespannen voet staat met bureaucratie, regels, procedures en gedeelde verantwoordelijkheden. Toch zullen de managers in de publieke organisaties –als zij echt hun productiviteit willen verhogen– medewerkers meer verantwoordelijkheid moeten geven en meer moeten sturen op maatschappelijke resultaten. Vervolgens moet in publieke organisaties een context worden gecreëerd waarin de ambtenaar op een zo flexibel mogelijke manier resultaten kan boeken. Denk hierbij aan het (rigoreus) doorvoeren van plaatsonafhankelijk werken, meer digitaal werken en in de beoordeling van ambtenaren te focussen op resultaten.

Publieke managers hebben een sleutelrol in het laten slagen van deze manier van werken. Zij moeten anders werken mogelijk maken en voorkomen dat flexibiliteit leidt tot ongeorganiseerdheid. Toch blijkt uit onderzoek dat managers niet altijd positief zijn over deze manier van werken: 57% van de werknemers geeft aan productiever te zijn wanneer zij meer vrijheden krijgen, terwijl maar 11% van de leidinggevenden daarin gelooft.

Publieke organisaties kunnen door flexibeler te werken een enorm potentieel aan arbeidsproductiviteit aanwenden. Dit vraagt actief te werken aan nieuwe managementvaardigheden, verantwoordelijkheden en vrijheden voor ambtenaren en meer focus op arbeidsmotivatie. Deze week bevestigde onderzoek van adviesbureau Aon Hewitt dat vergrijzing en economische crisis vraagt om extra focus op motivatie van medewerkers en niet op financiële resultaten. Een dergelijke omslag leidt tot betere prestaties, betere ideeën en maatschappelijke oplossingen.

Volgende maand komen de onderzoekers van Nationale Denktank met nog meer oplossingsrichtingen voor een flexibele arbeidsmarkt: kijk ook eens op hun website!

Contact

Spreken Bram’s inzichten je aan? Wil je eens met hem doorpraten. Neem dan contact op met Bram van Vliet:

De heer Bram van Vliet
E: bram.vanvliet@hiemstraendevries.nl
T: +31 (0)6 221 970 61