Meedoen is cruciaal

Halvering van het participatiebudget, sluiten van werkpleinen, tekorten op de arbeidsmarkt en meer mensen op afstand van diezelfde arbeidsmarkt, nieuwe wetten en decentralisaties en een meer integrale benadering. Het sociaal domein is in beweging. Werken, leren of actief meedoen is doorslaggevend. Dit levert meer welzijn op, een gezondere arbeidsmarkt en een betaalbare sociale zekerheid. Overzicht krijgen, een beheersbare veranderagenda en prioriteiten stellen is juist nu noodzakelijk, maar lastig. Wij helpen bij het organiseren, structureren en sturing geven aan de veranderopgave.

Vier trends

In al dit tumult herkennen wij vier trends:
 
1. Meer presteren met minder middelen: meer mensen moeten en kunnen aan het werk, maar de beschikbare middelen nemen drastisch af. Het rendement van de resterende re-integratiemiddelen moet dus omhoog. Moeilijke keuzes zijn daarbij helaas onvermijdbaar.
 
2. Decentraliseren van taken en het streven naar een kleinere overheid. Het rijk verschuift een aantal grote taken naar gemeenten. Hiermee neemt de sociale rol van de regio en gemeenten sterk toe. Tegelijkertijd is er een bredere beweging aan de gang waarbij de overheid zich terugtrekt op zijn kerntaken en meer overlaat aan het maatschappelijk middenveld, het bedrijfsleven en burgers.
 
3. Meer verantwoordelijk bij burgers en strakkere afspraken met de overheid. Autonomie en zelfredzaamheid worden veel genoemd in de nieuwe visies op sociaal beleid. Eerst kijken wat iemand zelf kan en vervolgens beoordelen wat hij echt nodig heeft. Hierbij komen er ook steeds meer 'contracten' of duidelijke afspraken tussen burger en overheid over elkaars rechten en plichten.
 
4. Verbinding tussen welzijn, sociale zaken en (jeugd)zorg. Sociale problemen zijn zelden geïsoleerd. Professionals en uitvoerders weten dit al jaren en steeds vaker worden ook structureel verbindingen gelegd tussen de terreinen maatschappelijke ontwikkeling, werk & inkomen en jeugd(zorg).

Wat moet er gebeuren?

Wat kan je doen om succesvol te anticiperen op de ontwikkelingen en uitdagingen in het sociaal domein? Vier adviezen om meer te presteren:

Investeer in de relatie met werkgevers
Er is een wederzijds belang in het vervullen van arbeidsplaatsen. Overheden moeten daarbij wel een betrouwbare partner voor werkgevers te zijn. De grote veranderingen in de sociale regelgeving, soms omslachtige procedures en weinig klantgerichte benadering maken de afstand onnodig groot. Omgekeerd mag de overheid van werkgevers ook een inspanning vragen in het opleiden en begeleiden van personeel.
 
Verbind welzijn, zorg, werk en inkomen
Interne en externe samenwerking is noodzakelijk om de complexe problemen op te lossen. Hierbij is concurrentie op de beperkte middelen begrijpelijk, maar improductief. Doe waar je goed in bent en werk veel samen, zowel horizontaal als verticaal. Bijvoorbeeld door back of front offices te combineren, sociale allianties in steden om multiprobleem gezinnen te ondersteunen en integrale wijkaanpakken om achterstandswijken te versterken. Onlangs bleek bijvoorbeeld ook dat schuldhulpverlening een positief effect heeft op de re-integratie. Dit klinkt echter eenvoudiger dan het is. Samenwerking slaagt als er veel energie in wordt gestoken, partners een lange termijn visie hebben en op alle niveaus mensen elkaar vertrouwen en succes gunnen.
 
Eigen verantwoordelijk is een sociaal uitgangspunt
Mensen hebben een eigen verantwoordelijkheid. Dit is geen politiek (liberaal) uitgangpunt, maar vooral een pragmatische insteek. In het verleden heeft de overheid veel keuzes uit handen genomen en mensen daarmee passief gemaakt. Iedereen heeft vaardigheden, wensen en ambities. Hier beginnen en dan kijken waar professionele ondersteuning nodig is geeft meer energie en vertrouwen en bespaart tijd van professionals. Het gaat om de vraag wat iemand aan ondersteuning nodig heeft. Niet om waar hij of zij recht op heeft.
 
Zoom in
De (onderkant) arbeidsmarkt of de wwb'er bestaat niet. Het gaat om het identificeren van subgroepen of individuen met een specifieke vraag of behoefte aan ondersteuning. Om dit te doen is nauwkeurige analyse van de patronen noodzakelijk en ervaren professionals in de front-office die durven te differentiëren.
 
Sturen op verandering
Er is over het algemeen veel kennis van de ontwikkelingen, de achtergrond en doelstelling daarvan en veel contact met 'het veld'. Maar weinig gevoel bij het organiseren, structureren en sturing geven aan de veranderopgave. Wij helpen onze opdrachtgevers een start te maken en hebben daarbij de inzet dat onze opdrachtgevers zo snel mogelijk zelf die sturing geven en het overzicht hebben.

Contact

Voor meer informatie over de mogelijkheden om meer mensen aan het werk te helpen kun je contact opnemen met:

Joost van Ravesteyn
E: joost.vanravesteyn@hiemstraendevries.nl
M: +31 (0)6-10916543

Een greep van onze mensen die actief zijn binnen het thema Werk & Inkomen:

Van productie naar arbeidsontwikkeling (sociale werkvoorziening)

De sociale werkvoorziening is al jaren in beweging en zit midden in de omslag van ‘productie’ naar een ‘arbeidsontwikkelorganisatie’. De organisatie heeft zelf al flinke stappen gezet, maar arbeidsontwikkeling ook echt ‘van’ de organisatie te maken lukt niet. Het is nu nog te instrumenteel ingestoken. Wij begeleiden de directeur, het MT, middenmanagement en stafmedewerkers bij de verdere professionalisering van de organisatie met focus op arbeidsontwikkeling. We hebben samen met het MT een ontwikkelagenda opgesteld met daarin concreet aangegeven hoe de nieuwe organisatie eruitziet. We combineren hier onze harde en zachte kant: scherpe analyse van de nieuwe situatie gekoppeld aan gedragskenmerken: hoe werken we samen? Wat vraagt deze omslag specifiek van ieders rol? Hoe stuur je op arbeidsontwikkeling? Welk gedrag hoort hierbij?  Het resultaat is dat de managers als collectief en de managers individueel meer rolbewust zijn, begrijpen wat arbeidsontwikkeling inhoudt voor de organisatie en wat dit van hen persoonlijk vraagt.

Ontwikkeling afdeling Arbeidsmarkt en Sociale Zaken (grote gemeente)

Organisatorisch staat de afdeling voor een aantal grote uitdagingen:

1) het optimaliseren van de verhouding tussen vast en flexibel personeel om de structurele kosten te drukken en de kwaliteit te verhogen en

2) het vergroten van de effectiviteit van het management om haar strategische koers te bepalen.

Wij hebben een berekening gemaakt op hoofdlijnen voor de benodigde vaste formatie. Daarbij zijn wij uitgegaan van productgroepen en hebben gekeken wat de historie van deze productgroepen was en welke factoren bepalend zijn voor de ontwikkeling van de formatie. De ‘overzetting’ van de grote flexibele schil naar de vaste formatie biedt structureel € 550.000,- bestedingsruimte per jaar.

Door deelname aan en begeleiding van de tweewekelijkse stuurgroepvergadering en individuele gesprekken met de MT-leden is het MT beter in staat overleg te voeren over strategie en middelen van de afdeling met de sector.

Handreiking schuldhulpverlening (ministerie)

In opdracht van een ministerie heeft Hiemstra & De Vries een handreiking om gemeenten te ondersteunen en te inspireren bij het op effectievere en efficiëntere wijze organiseren van het primaire proces van gemeentelijke schuldhulpverlening ontwikkeld. In de publicatie zijn 10 goede voorbeelden opgenomen. De publicatie is hier te downloaden. Op deze manier hebben we gemeenten geïnspireerd en verleid om ook zelf verbeteringen aan te brengen en antwoorden te vinden op genoemde ontwikkelingen

Joost van Ravesteyn, Henk Huitink, Maarten Schurink, e.a. Iedereen aan het werk met ondersteuning naar vermogen. Visiestuk voor de Kring Gemeentesecretarissen van 100.000+ gemeenten, mei 2010