Inspiratie in ontwikkeling: bijeenkomst De spontane stad met Eva de Klerk (Club Cele in Zwolle)

Vorige week was ik als betrokken Zwollenaar te gast bij Club Cele. Dat is een fantastisch platform voor inspiratie, discussie en ontmoeting in Zwolle. Op het programma stond dit keer ‘De spontane stad’ met stadspionier Eva de Klerk als hoofdgast. Zij vertelde over het succes van de NDSM-werf in Amsterdam. Eva de Klerk was daar een van de drijvende krachten achter. De avond in Zwolle nodigde uit tot reflectie en zette mij weer eens stevig aan het denken over de manier waarop we in Nederland werken aan gebiedsontwikkeling.

Eva de Klerk

Het verhaal van Eva de Klerk is bijzonder. Vanaf het begin van deze eeuw knokte Eva met een groep gelijkgezinden voor de plek die sinds 2007 bekendstaat als ‘Kunststad’. Een stad in een stad van 20.000 vierkante meter, vanaf de grond opgebouwd door inwoners. Ze startte met een groep bijstandsmoeders en skaters. Het indoor skatepark in de oude scheepsloods was al snel een succes, de rest is geschiedenis. Iedereen kent de NDSM-werf inmiddels. Het is populair om er te komen en om er te wonen. Met de verkoop van de NDSM-werf aan een ontwikkelaar startte een nieuw tijdperk. Eén van razendsnelle kantoren- en woningbouw. Gelukkig kreeg Kunststad het voor elkaar om hun gebouw aan te kopen, anders was dat waarschijnlijk ook met de grond gelijk gemaakt.

Gebiedsontwikkeling in Nederland

Op andere plekken in Nederland zie ik hetzelfde gebeuren: in de jaren van leegstand en malaise in vastgoed heeft de creatieve sector een flinke impuls gegeven aan de levendigheid en maatschappelijke waarde van gebouwen en gebieden. Waarde die niet persé in geld is uit te drukken. Nu de economische motor weer op volle toeren draait, lijken we alle geleerde lessen van de afgelopen tien jaar vergeten te zijn. We vervallen in oud gedrag: gebieden leegschuiven en woningen in grote aantallen terugbouwen. Waarbij kwantiteit vaak voor kwaliteit gaat en het begrip ‘waarde’ weer rechtstreeks gelinkt lijkt aan geld verdienen. Ik denk aan het mooie verhaal van Eva de Klerk. Laten we alsjeblieft niet in dezelfde val trappen die ons eenheidsworst en matige sociale structuren in wijken heeft gebracht. Winst maken mag en moet zelfs. Maar dan wel op een manier zodat de meerwaarde van ontwikkeling zich uitdrukt in meer dan (alleen) euro’s. Graag stel ik voor gebiedsontwikkeling daarom de volgende uitgangspunten voor.

  • Gebiedsontwikkeling gaat niet primair financiële waarde, maar over het vermogen om je te verbinden aan aanwezige energie, historie en mensen op een plek en van daaruit een leefomgeving te creëren met een specifiek doel- en doelgroep.
  • Gebiedsontwikkeling zonder een bevlogen groep mensen (een community) is geen gebiedsontwikkeling, maar een verdienmodel.
  • Elk oud gebouw kan een nieuw leven krijgen, als je maar hard genoeg zoekt naar een nieuwe doelgroep en bestemming.
  • Heb in gebiedsontwikkeling veel oog voor het geluk van mensen.

Thuis in ‘fysieke leefomgeving’

De komende tijd staat er veel op stapel binnen het domein ‘Fysieke leefomgeving’, zien we bij Hiemstra & De Vries. Denk bijvoorbeeld aan de invoering van de Omgevingswet die vraagt om een andere manier van denken, werken en organiseren. Daar zijn we gelukkig goed in thuis. Daarover eens in gesprek? Neem dan contact op.