Bram voor de groep: ruimte voor humor en relativering - een ‘roast’ als proef op de som

Ze komen regelmatig langs in vakbladen en onderzoeken: factoren die maken dat ergens een prettige werksfeer hangt. Denk bijvoorbeeld aan vrijdag kantoordag (check!), ruimte voor het leren van elkaars inzichten, fouten en ontdekkingen (check!), warme onderlinge banden (check!) en gedeeld verantwoordelijkheidsgevoel (check!). Graag voegen we deze nog toe: ruimte voor humor en relativering. Met een ‘roast’ gaven we daar als bureau onlangs een nieuwe draai aan. 

 
In Amerika is de roast inmiddels een goed gebruik. Zo neemt de Amerikaanse president op het jaarlijkse correspondents dinner de pers en de politieke collega’s op ludieke wijze op de hak. Als die tenminste zo sportief is om zelf als middelpunt uit te delen en te ontvangen. Langzaam maar zeker vindt de roast zijn weg naar de Nederlandse TV en podia. Cabaretiers Henry van Loon en Peter Pannekoek wisten er zelfs nieuw publiek mee te bereiken. 
 
Het principe van de roast is simpel: je maakt grappen over iets of iemand. Vaak net onder, op of over het spreekwoordelijke randje. De hardheid waarmee dit gebeurt is afhankelijk van de stijl van de spreker. Deze roaster behandelt stereotypen, irritaties en gevoeligheden over de ander met humor. Ondanks dat dit kan leiden tot harde grappen, is het effect het tegenovergestelde van wat je misschien verwacht. Het is een eer om geroast te worden. Het maakt de onderlinge band sterker. Wat de stijl van de roast of roaster ook is: hij begint én eindigt positief en niemand heeft vooraf én achteraf een hekel aan elkaar. 
 

Proef op de som

 
Onlangs namen we met Hiemstra & De Vries en zusterbedrijf Ynformed de proef op de som na een week hard (samen)werken. Wij roast-ten Ynformed en zij ons. Jaring Hiemstra, medeoprichter van beide bedrijven, trapte zelf af. Het werkte. Er werd gelachen, vooral om onszelf. Onze eigenaardigheden en typische kenmerken werden genadeloos blootgelegd. Op de borrel erna lachte men nog steeds en hing er een opvallend ontspannen sfeer. De roast was een succes. Zelfs in de dagen erna werd er nog veel aan elementen uit de roast gerefereerd. Ruimte voor humor en relativering die bijdraagt aan de onderlinge verbinding, onze werksfeer en het collectief? Check!  
 

Roast als werkvorm? 

 
In het ‘werkvormenwalhalla’ dat we collectief kunnen zijn en vanuit onze gezonde beroepsdeformatie vroegen we ons het volgende af: in hoeverre is ‘een roast’ een inzetbare werkvorm bij organisaties in ontwikkeling? Een manier om tussen twee teams (voor)oordelen bespreekbaar te maken? Op de heidag een mooi avondprogramma? Een werkwijze om jezelf als organisatie, al dan niet in een ontwikkelproces, eens goed de waarheid zeggen? Weinig is zo subjectief als humor. Niet iedereen kan om zichzelf of zijn tekortkomingen lachen. Desondanks kan ik me voorstellen dat het voor organisaties een mooie manier is om samen ergens bij stil te staan en om de ernst van alledag te relativeren. Ik vond het in ieder geval leuk om te doen en herken misschien nog wel eens een geschikte situatie, heidag, team of organisatie voor een roast. 
 

Bijzondere werkvormen 

 
Zelf ervaringen met onorthodoxe en/of bijzondere werkvormen? Eens doorpraten over werkvormen voor organisaties, teams en personen in ontwikkeling? Neem dan contact met me op.